كشتار جمعي كردها ممكن است در دادگاه صدام مطرح نگردد

<گزارش از سخنرانی دکتر ستار عزیزی>

از زمان دستگيري صدام رييس جمهور سابق عراق توسط نيروهاي عراقي و با همكاري پيشمرگهاي كرد، نگرانيها و ابهامات فراواني دربارة نحوة برگزاري دادگاه صدام، تركيب قضات محاكمه كننده، جرم‌هاي مطرح شده و نفوذ بعضي دول در تدوين اساسنامه دادگاه و ... وجود دارند. كه برگزاري اولين دادگاه محاكمه صدام بعضي از موارد مذكور را تأييد كرد.

دادگاه محاكمه صدام هم براي كشور ما ايران و هم براي ما كردها از اهميت خاصي برخوردار است. چرا كه جنايات وحشيانه و فراموش نشدني صدام در مناطق كردنشين تا ابد در ذهن و زبان كردها خواهند ماند. از اين رو لازم مي‌بينيم نكاتي را جهت روشن شدن اذهان همگان پيرامون اين دادگاه مطرح نمايم.

دادگاه محاكمه صدام يك دادگاه بين‌المللي نيست زيرا بموجب يك معاهدة بين المللي يا قطعنامة شوراي امنيت بوجود نيامده است. و اساساً يك دادگاه داخلي است و از منظري ديگر شبه داخلي است. چون در اساسنامه، دادگاه به هيچ كداوم از ارگانهاي حكومتي عراق حتي به قوة قضائيه وابسته نيست و يك نهاد مستقل محسوب مي‌شود. مثل يك جزيره در نظام قضايي عراق مي‌باشد. و صلاحيت آن نسبت به محاكم داخلي عراق موضوعات جرائم مواد 11 تا 13 كه شخصاً جرم ژنوسايد و جنايات جنگي باشد. صلاحيت ترجيحي دارد.

صلاحيت دادگاه

1- صلاحيت زماني: اين دادگاه براي جرائمي كه از تاريخ تشكيل حكومت بعث تا سقوط آن، صلاحيت دارد.

2- صلاحيت مكاني: اين دادگاه نسبت به ارتكاب جرائم موضوع اساسنامه در خاك عراق و آن دسته از جرائمي كه مرتبط با جنگ‌هاي عراق‌اند (جنگ با ايران + كويت) صلاحيت دارد.

3- صاحيت موضوعي: صلاحيت اين دادگاه نسبت به اشخاص حقيقي است نه اشخاص حقوقي و لذا اين دادگاه دولت عراق را محاكمه نخواهد كرد، اشخاص مجرم را محاكمه مي‌كند. لذا بحث گرفتن غرامات جنگي قابل طرح نيست.

جرائم موضوع صلاحيت دادگاه:

مواد 11 الي 14 اساسنامه به جرائم موضوع صلاحيت اختصاص دارد.

ماده 11: طبق عرف تثبيت شده در دادگاهها، جرم ژنوسايد است و اين جرم، جرم الجرائم است زيرا اين جرم وجدان بشريت را به صورت جدي جريحه‌دار مي‌سازد. دولتي مي‌خواهد يك گروه قومي، ملي، نژادي و مذهبي را از طريق اقدامات فيزيكي نابود كند.

مادة 12: به جنايات عليه بشريت اختصاص داده شده است. در اين ماده تبعيض نژادي را كه از جمله موارد خيلي مرتبط با جرائم اتفاق افتاده در عراق حذف گرديده‌اند.

ماده 13: جنايت جنگي در اين قسمت اساسنامه تفكيك شده‌اند و جنايات جنگي مربوط به جنگ‌هاي بين المللي را آورده است. و بر اساس اين ماده ايران و كويت مي توانند ادعاهاي خود را مطرح كنند. البته جنايات جنگي داخلي را در مادة اول آورده است.

البته به نظر مي‌رسد امريكا و بعضي دول به نحو غير مستقيمي در تدوين اساسنامه دخالت داشته باشند. چرا كه از بند 16 به بعد عناوين جنايت جنگي كه در اساسنامه آمده، از آنجايي كه به استفاده گازهاي سمي، سلاح خوشه‌اي، سلاح‌هايي كه رنگ بيوده به باري مي‌آورند در اساسنامة دادگاه ويژه نيامده است. و همچنين در مادة 14 از واژة تجاوز به كويت استفاده شده، در حاليكه اشاره‌اي به تجاوز عليه ايران نشده است. البته اين دادگاه براي رسيدگي به ظلم تجاوز هم صلاحيت ندارد.

در مجموع اين دادگاه در راستاي سياست كلي، جامعه بين المللي است و آن جلوگيري از بي مجازاتي است. اركان‌هاي مختلف سازمان ملل مخصوصاً شوراي امنيت بر اين نكته بسيار تاكيد داشته‌اند كه پس از پايان يك سري درگيريهاي داخلي و بين المللي كه در آن جنايت عله بشريت انجام مي‌شود. مسببان و مرتكبان بايد مجازات شوند تا ديگر حاكمان درآينده متوجه باشند كه اقدامات آنها ممكن است در نهايت مورد رسيدگي يك محكمة بين المللي يا داخلي قرار بگيرد و مجازات جنايتكاران عاملي در اعادة صلح و امنيت بين المللي است.

نگرانيهايي پيرامون دادگاه

1- با توجه به اينكه قضات دادگاه عراقي هستند ممكن است تواناييهاي علمي خاصي براي برگزاري اين دادگاه نداشته اشند. هر چند آنها را نيز براي آموزش به خارج اعزام كرده‌اند.

اعداد صدام، روحية تروريست‌ها را تضعيف مي‌كند.

كشتار جمعي كردها ممكن است در دادگاه صدام مطرح نشود.

2- ممكن است جرم ژنو سايد در دادگاه صدام مطرح نگردد زيرا شايعاتي مطرح است مبني بر اينكه با اتهام اول (مربوط به كشتن جوانان روستاي دجيل توسط صدام) پروندة صدام بسته و حكم او صادر خواهد شد. البته اين كار خلاف رويه بين المللي است و بايستي فرد كه به تمامي جرائم مهم است، محاكمه شود و نهايتاً جمع مجازات به عمل آورده شود.

با توجه به اينكه در قوانين عراق حكم اعدام وجود دارد و اين حكم مختص قتل عمد است و صدام نيز شمار زيادي قتل عمد انجام داده است به نظر اكثر حقوقدانان، براي وي حكم اعدام صادر خواهد شد. البته گفته‌ي رييس جمهور عراق مبني بر اينكه حكم اعدام صدام را امضا نمي‌كنم، مي‌تواند به عنوان اجتهادي شخصي تلقي گردد زيرا طالباني به پروتكل دوم الحاقي به ميثاق حقوق مدني و سياس متعهد است و حكم عدام را نمي‌پسندد. وي گفته كه در روز اعدام در سر كار حضور پيدا نخواهم كرد تا معاونان با اكثريت آراء، حكم را امضا نمايند و صدام اعدام گردد. اعدام صدام روحيه تروريست‌ها را تضعيف و در آيندة نزديك آنها را نابود خواهد كرد.

زندانيان امنيتي عراق گرسنگي داده مي‌شوند

BBC: بنابر اخبار بدست آمده از عراق اين ماجرا زماني فاش شد كه آمريكاييها به دنبال پرسشهاي مكرر خانواده‌ي يكي از زندانياني كه در اين ساختمان نگهداري مي‌شود. كنترل اين ساختمان وزارت عراق را برعهده گرفتند. در اين زندان 137 زنداني وجود داشتند كه از سوء تغذيه و شكنجه رنج مي‌بردند. آقاي جعفري اعلام كرد كه اين زندانيان اكنون به مكان بهتري منتقل شده‌اند و مورد مراقبت پزشكي قرار خواهند گرفت.

مسعود بارزاني در واتيكان

بارزاني رهبر كردستان در روز دوشنبه هفته گذشته در مقر واتيكان با پاپ بنديكت شانزدهم رهبر كاتوليكهاي جهان ديدار و گفتگو كرد. طرفين در اين ديدار در مورد مسائل مهم كردستان عراق، مشكلات موجود و وضعيت مسيحيان عراق و كردستان، بحث و تبادل نظر كردند. لازم به ذكر است كه پنجشنبه قبل با جلال طالباني رييس جمهور عراق ديدار كرد.

احتمال خروج نيروهاي خارجي از عراق تا آخر سال آينده ميلادي

بنابر اخبار منتشر شده توسط سايت پيامنير طالباني اعلام كرده است كه احتمال مي‌رود نيروها خارجي تا آخر سال آينده ميلادي از عراق خارج شوند. جلال طالباني در گفتگو با يك شبكه‌ي تلويزيوني بريتانيا گفت به اعتقاد او نيروهاي عراقي تا آن زمان آمادگي خواهند داشت كه در جنوب اين كشور جايگزين نيروهاي بريتانياي ‌شوند. اما آقاي طالباني هشدار داد كه خروج فوري اين نيروها ممكن است فاجعه آميز باشد و به بروز جنگ داخلي منجر شود.

ناآراميها در كردستان تركيه

پونيسي كه ركووك: كه سي وكاري سه روكي به رلماني يراق ده يشان له كرده وه تير و ريسته كاني كه ركووكداهه ه.ژبه گويره‌ي هه والي پيامنير. سه رچاوه يه له پوليسي كه ركووك كه نه يه ويست ناوي ثاشكرا بيت رايگه ياند كه پاش ئه وه ي كه سوكاري حاجم حه سه ني سه روكي به رلماني يراق به تاواني له بنجامداني كرده وه ي تيرور يستي ده ستيگركران و دواتر ئازاد كران، كرده وه ي تيروريستي له كركوك زياد بووه و ئه مه ش به گه يه كه بوئه وه كه ئه و كرده وا نه له لا يه ن كه سوكاراني سه روكي پارلماني يراق ئه نجام ده دري. هه روه هائه و سه رجاوه يه پ راگه باندين كه به له گه ده يسه لميني كه ئه بنجامده راني كرده وه تيرور يسته كاني شاري كه ركورك هخه و ئه و كه سانه‌ن.

كورده فه يليسه كان به ده سمي پيشگيري فويان له ليستي‌ها و پيه يمانيه‌ت كوردستان راگه ياند.

PNA – له دانيشتنيكي برايانه داده سته بژيريكي كوردي فه يلي له باله خانه‌ي ده نگاري «شه فه ق» ي روشنيبري وراگه ياندني كورده فه يليله كان له به غدا، بريارياندا كه به يه كه وه له نيو خوياندا بو داها توو و چاره سه رياندا كاربكان و به ره سمي پالپشتي خويان له ليستي هاوپه كوردستان راگه ياند.

يكشنبه 22 / آبان

گسترش ناآراميها در كردستان تركيه

ناآراميها در كردستان تركيه در پي برملا شدن نقش مسئولان اطلاعات ژاندارامي در انفجار چهارشنبه گذشته 18 آبان گسترش يافته است.

اين ناآراميها زماني رخ داد كه اين قضيه فاش شد كه مسئولان واحد اطلاعات ژاندارامي استان هكاري در كردستان تركيه در بمب‌گذاري‌هايي كه پيشتر به گروه‌هاي مخالف كرد نسبت داده مي‌شد دخالت داشته‌اند. اين ناآراميها چند روز است كه ادامه دارد وزير كشور تركيه در كنفرانس مطبوعاتي اين جريان را به عنوان ضربه‌اي توصيف كرد كه همه را آزرده خاطر كرده است و بارديگر قول داد كه عاملان بمب‌گذاري به مجازات خواهند رسيد.

پيام اول

وجود رسانه‌ها و روزنامه‌هاي مستقل از جمله نمودهاي مهم آزادي بيان و انديشه در هر كشور و تنوع و كثرت آنها هم معياري براي سنجش ميزان آن است. روزنامه‌ها نگهبان دموكراسي‌اند و از طريق فرايند آگاهي رساني از بالا و پايين سبب مي‌شوند صدا خواسته‌هاي مردم و حاكميت فاصله زيادي با هم نداشته باشند. اطلاع رساني دقيق و حقيقت محور بدون فرض ورزيها، سياسي كاريها و سياكاري‌ها وظيفه اصلي و مهم هر نشريه‌اي تلقي مي‌گردد.

دانشگاه بوعلي سينا به دليل موقعيت خاص خود، دانشجوياني از اقوام و فرهنگ‌هاي گوناگون را به خود مي‌بيند كه هر كدام خواسته‌اي دارند و ادعايي از آنجا كه مشاركت افراد منوط به در حاشيه نبودن انهاست. وجود فضاهايي براي فعاليت‌ و به منصه‌ي ظهور رساندن قابليت‌هاي فرهنگي خود كه هر كدام نمودي از كثيرالقوم بودن ايران و فرهنگ‌هاي مختلف آن است، ضروري مي‌نمايد.

سالهاست كه دانشجويان كرد اين دانشگاه به صوت جدي و باحداقل امكانات و فرصت‌ها مشغول فعاليت‌ها ادبي، فرهنگي، اجتماعي و ... اند. و هميشه با كمبود چنين گاهنامه‌اي مواجه بوده‌اند. تا در مناسب‌ها و فرصت‌هاي گوناگون صداي خود را به گوش مسولان و دانشجويان هموطن خود برسانند كه امروز چنين خواسته‌اي جامه عمل به خود ديده است. از طرفي ديگر به دليل نبود نشريات كردي كه وقايع استانهاي كردنشين را پوشش دهد مزيد بر علت شد تا ضمن انعكاس اخبار مهم در اين گاهنامه، دانشجويان با گوشه‌اي از وقايع اتفاق افتاده آشنا شوند و نسبت به آنها بيگانه نباشند.

ده نگ، صداي خواسته‌هاي دانشجويان كردي است كه خواهان عدالت اجتماعي و تقسيم قدرت، ثروت و منزلت براي همة شهروندان ايراني بطور يكسان مي‌باشد.

ده نگ، صدايي به بلنداي تاريخ از گلوي هزاران آدم كردي است كه هر روز براي زنده ماندن با مرگ دسته و پنجه نرم مي‌كنند.

ده نگ، صداي اميدواري و پايداري صداهايي است كه از اصلاحات اجتماعي مأيوس نشده اند و علي رغم همة تبعيض‌ها به فرد اين بهتر براي همگان مي‌انديشند.

ده نگ انتخابي است اصلاحي نه راديكالي براي بيان خواسته‌ها و مطالبات به حق و فراموش شده.

ده نگ: جز تنوير افكار همگان، بيان حقيقت و آگاهي دهي هيچ رسالتي را عهده‌دار نيست و جز به دستهاي تواناي شما به هيچ ارگان و نهادي وابسته نيست.

اميداواريم ده نگ، از افراط و تفريط‌ها بر حذر باشد و به رسالت اخلاقي خود تا پايان وفادار بماند. مسئولين ده نگ با افتخار پذيراي تمامي مقالات و اخبار تحليلي و ملزم به انعكاس آنها از هر طيفي است. ملاك ما فقط صداقت مطالب است و بس.

اتحاديه اروپا، تركيه، دستاورد كردها

حوادث گذشته نشان داده كه سركوب راه حل مساله نبوده و اشك هاي ريخته شده در اين راه به خوبي ناكار آمدي اينگونه سياستها را نشان مي‌دهد . موقعيت كرد‌ها در عرصه جهاني علي رغم سركوبهاي زياد آنچنان پيشرفت كرده كه صرف حضور باعث تأثير گذاري بر روند سياسي منطقه‌اي و حتي فرا منطقه‌اي شده ، شايد براي كسي باور كردني نبود كه كردي رئيس جمهور كشوري شود كه خود را مركز جهان عرب مي‌داند. و يا اين كه زبان كردي در سازمان ملل و كاخ سفيد و ديپلماسي جهاني حضور يابد و طنين انداز شود. تئوري فدراليسم براي كردستان عراق و مسئله‌ي پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا اهميت حضور كردها را دو چندان كرده است و با توجه به برگزاري دومين كنفرانس اتحادية اروپا(تركيه و كرد) موضوع عضويت تركيه در اتحاديه اروپا و ارتباط آن با مسأله كرد اين كشور در دستور كار قرار گرفت كه نتيجة آن تحريكات سياسي اخير مانند سفر اردوغان و به دياربكر و آتش بسP.K.K و فراخوان روشنفكران كرد براي برقراري صلح وگفتگو مي‌دانند. هدف سياستمداران كرد تركيه، هدايت پروندة مسأله كردهاي اين كشور به كانالهاي سياسي و استفاده از اهرم‌هاي معتبر بين المللي براي پيشبرد اهداف خود و همچنين چگونگي پاسخ به دعوت اردوغان و تغيير مسير مسأله از ميدان كار زار به سوي قلمرو سياست است.

نظر سنجي و مصاحبه ها نشان مي‌دهد كه كردها اشتياق زايد الوصفي براي پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا دارند و با در نظر گرفتن اين كه اين امر روند دمكراتيك شدن جامعه را تضمين مي‌كند و به نوبه‌ي خود حقوق كردها را تضمين خواهد كرد. خالص نزان، يكي از مقامات حزب حقوق و آزادي مي‌گويد: «حتي چوبانان آن را مي‌دانند، ولي گاهي حتي بعضي از سياستمداران آن را نمي‌دانند» و بدرخان اغلو مي‌گويد: «يك فرهنگ سياسي كردي كه مستقل از افراد مسلح باشد شكل نگرفته و به نظر مي‌رسد آنها نمي‌توانند ببينند كه دولت هم مي‌تواند راه خود را عوض كند.

در اينجا به تعدادي از دستاوردهايي كه از پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا درآينده حاصل مي‌گردد اشاره مي‌كنيم.

1)كردها بزرگترين اقليت موجود در تركيه هستند كه هويتشان مورد انكار قرار گرفته است كه با پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا حقوق آنها شناخته‌تر شده و جهاني خواهد شد و در صورت ادامه‌ي اين روند زمزمه‌هايي نه از پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا بلكه از پيوستن كردها به اتحادية اروپا شنيده مي‌شود.

2)مسائل كرد در تركيه در منتهي اليه خود به فدراليسم منتهي خواهد شد و تحقق فدراليسم در عراق اين امر را بيشتر تشديد مي‌كند و با توجه به اين كه امر مورد حمايت كامل غرب خواهد بود از نكات مثبت خواهد بود.

3) به نظر مي‌رسد كردها حركت به سوي توسعه پايدار را با توجه به نگاه اروپا به تركيه و خود مختاري عراق به پيش مي‌برند و شرايط ژئوكونوميك كردستان زمينه‌ي هر گونه پشرفتي را براي كردها فراهم مي‌كند و ورود به اتحاديه اروپا شرايط حضور كردها را در فرآيند توسعه پررنگ‌تر ميكند. كه بدون تأثير برساير بخش هاي كردستان نخواهد بود و نبايد فراموش كرد كه در اين فرآيند 60% كردها وارد اتحاديه اروپا مي‌شوند.

4)تقسيم بندي هاي ژئوپولتيك باعث چند پاره شدن كردستان و فاصله‌گرفتن گويش سوراني و كرمانجي شده است كه در سالهاي اخير همبستگي بيشتري بين آنها ايجاد شده است و با پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا قطعاً پاي ديگر كردها هم به ميان خواهد آمد.

5) فقرو محروميت جزء لاينفگ زندگي كردها بوده و اكنون نيز بر دوام مي‌باشد. با پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا نيروي متخصص كرد جذب بازارهاي اروپا شده كه از دو راهكار امتيازاتي را به ارمغان خواهد آورد يكي باعث نفوذ اين نيروها در بخش هاي سياسي و اقتصادي اروپا شده و ديگري باعث رشد نيروي متخصص و كارآمد مي‌شود.

6)توجه افكار عمومي با ورود به اتحاديه اروپا به موضوع كردها جالب و به رشد آزادي خواهي و دموكراسي خواهي در منطقه كمك خواهد كرد.

7)با پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا 60% كردها وارد اتحاديه اروپا مي‌شوند و دست اين كشور از دخالت در امور آنها كوتاه خواهد شد.

8)هرگونه رفع تبعيض و يا توجه به خواسته ي كردها در هركدام از بخش هاي كردستان كمك به روند دموكراسي در منطقه بوده و تأثيرات آن نيز ساير ملل منطقه را در بر خواهد گرفت و بدون توجه به حل مسأله كرد ظهور دموكراسي در خاورميانه غير ممكن است.

نوشته شده توسط محمد در دوشنبه 1385/02/25 ساعت 17:56 | لینک ثابت |